သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေန႔၊

ျမန္မာလ ၁၂လရွိရာ သီတင္းကၽြတ္လသည္ ခုႏွစ္ခုေျမာက္လျဖစ္သည္။ ဥတုသံုးပါးရွိရာ မိုးဥတုတြင္ပါ၀င္သည္။ သီတင္းကၽြတ္လကို ေရွးအခါက သန္တူလဟုေခၚေ၀ၚၾကသည္။ သံတူလ အဓိပၸာယ္မွာ ၀ႆာနမုိးဥတုကို “သန္”ဟူ ၍ေရွးကေခၚေ၀ၚေၾကာင္း ေ၀ါဟာရလီနတၳဒီပနီ က်မ္း၌ဆုိသည္။ အခ်ိဳ႕ပညာရွင္တုိ႔က “သန္” ဟူေသာပုဒ္သည္ တိဗက္စေသာ ဘာသာတုိ႔မွလာေသာ ေ၀ါဟာရျဖစ္သည္။ “ေကာက္စပါး” ဟုအဓိပၸာယ္ရသည္။ “တူ”ပုဒ္သည္ အနီးစပ္ ဆံုး“ထူ”ပုဒ္ႏွင့္တဲြယူရမည္ဟုဆုိသည္။ ေထာင္သည္၊ မတ္သည္ ဟုအဓိပၸာယ္ေဆာင္သည္။


ထုိ႔ေၾကာင့္သန္တူလသည္ ေကာက္စပါးပင္မ်ား ေထာင္မတ္လာေသာကာလဟု အဓိပၸာယ္ ဟုယူဆၾကသည္။ ေ၀ါဟာရလီနတၳဒီပနီက်မ္း၌ သီတင္းကၽြတ္လေခၚသည္မွာ ၀ါဆုိလျပည့္ေန႔ မွစ၍ ၀ါတြင္းသံုးလ၊ ရက္ေပါင္း(၉၀)၊ သီတင္းသံုးရာ ကၽြတ္ေသာေၾကာင့္ “သီတင္းကၽြတ္လ” ဟူ၍ေခၚဆုိသည္ဟုဆုိ၏။ ေရွးျမန္မာဘိုးဘြားမ်ားလက္ထက္ကတည္းက သီတင္းကၽြတ္ လျပည့္ေန႔တြင္ ဆီမီးထြန္းျခင္း၊ ဘုရားေစတီမ်ားကို မီးပူေဇာ္ျခင္း၊ မိဘဘိုးဘြားဆရာသမားတုိ႔ကို အာမိသ၀တၳဳျဖင့္ ကန္ေတာ့ျခင္းစေသာ ပူဇာစ ပူဇေနယ်ာနံ မဂၤလာ၊ ဂါရ၀၊ နိ၀ါတ မဂၤလာ အမႈတုိ႔ကို ႏွစ္စဥ္ျပဳလုပ္ၾကပါသည္။


သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေနသည္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တုိ႔အတြက္ ေန႔ထူးေန႔ျမတ္ တစ္ေန႔လည္းျဖစ္သည္။ ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားရွင္သည္ တာ၀တႎသာနတ္ျပည္မွ သကၤႆနဂိုရ္ျပည္သို႔ ၾကြျမန္းဆင္းသက္ေတာ္မူသည့္ ေန႔ျဖစ္သျဖင့္ ထူးျမတ္ေသာေန႔အျဖစ္ သတ္မွတ္ၾကပါသည္။ ဘုရားရွင္ ဆင္းသက္ၾကြျမန္းလာသည္ကိုရည္စူး၍ ဘုရားရွင္အား ပူေဇာ္ေသာအားျဖင့္ ဆီမီးထြန္းကာ မီးထြန္းပြဲ က်င္းပေသာ အစဥ္အလာသည္ ေရွးဘိုးေဘမ်ားလက္ထက္ကပင္ ရွိခဲ့ပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ဘုရားရွင္သည္ မယ္ေတာ္ျဖစ္ခဲ့ဖူးေသာနတ္သားကို တာ၀တႎသာနတ္္ျပည္၌ အဘိဓမၼာခုႏွစ္က်မ္းကို ေဟာၾကားေတာ္မူၿပီးေနာက္ သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေန႔တြင္ လူျပည္သို႔ သက္ဆင္းေတာ္မူသည္ကုိ အေၾကာင္းျပဳလွ်က္ ဤေန႔ကို “အဘိဓမၼာအခါေတာ္ေန႔”ဟု သမုတ္ကာ အဘိဓမၼာ ရြတ္ဖတ္ပူေဇာ္ပြဲမ်ား လည္းက်င္းပၾကသည္။ တစ္နည္းဆုိလွ်င္ သီတင္းကၽြတ္ လျပည့္ေန႔ကုိ “ဘုရားဆုပန္ေန႔” ဟူ၍လည္း ေခၚဆုိႏိုင္ပါသည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ ဘုရားရွင္ တာ၀တႎသာမွ ဆင္းသက္ေတာ္မူေသာအခါ လက်ာၤဘက္ေရႊေစာင္းတန္းက နတ္ေဒ၀တာမ်ား၊ လက္၀ဲဘက္ ေငြေစာင္းတန္းက ျဗဟၼာမ်ားျခံရံလိုက္ပါကာ ကိုယ္ေတာ္တုိင္ အလယ္က ပတၱျမားေစာင္းတန္းျဖင့္ ဆင္းသက္ေတာ္မူသည္။ ထုိသို႔နတ္ျဗဟၼာမ်ားျခံရံလိုက္ပါ ၍ ဆင္းသက္ေတာ္မူလာသည့္ ဘုရားရွင္၏ တုႏႈိင္းဖြယ္မရွိတင့္တယ္ျပည့္စံုေသာ အသေရေတာ္ကို ဖူးျမင္ၾကရေသာအခါ ၃၆ ယူဇနာအတြင္းရွိေသာ ပရိသတ္အားလံုး ဘုရားကိုအားက်၊ ဘုရားျဖစ္ခ်င္စိတ္ေတြေပၚလာကာ ဘုရားဆုကို ေတာင္းၾကပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ “ဘုရားဆုပန္ေန႔” ဟုေခၚဆုိထုိက္ေပသည္။ သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေန႔သည္ ၀ါတြင္းသံုးလကုန္ဆံုး ကၽြတ္လြတ္ေသာေန႔ျဖစ္သျဖင့္ ၀ါဆုိေတာ္မူၾကကုန္ေသာ သံဃာေတာ္အရွင္ျမတ္တုိ႔ လြတ္လြတ္ကၽြတ္ကၽြတ္သြားလာ သီတင္းသံုးႏိုင္သည့္ အခြင့္အေရးကို ရရွိၾကပါသည္။ ထုိေန႔ အထိ၀ါဆိုၾကသည့္ သံဃာမ်ားသည္ အလြန္အက်ိဳးထူးေသာ ကထိန္အလွဴကို ခံယူထုိက္ေသာ အခြင့္အေရးလည္းရရွိၾကသည္။

အခ်ဳပ္အားျဖင့္ဆုိရေသာ္.. သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေန႔သည္ ရဟန္းေတာ္မ်ား ၀ါကၽြတ္ေသာေန႔၊ အျပစ္ရွိက ေျပာၾကားပါရန္ အခ်င္းခ်င္းဖိတ္ပန္အမႈျပဳၾကေသာ ပ၀ါရဏာေန႔၊ ဘုရားရွင္တာ၀တႎသာနတ္ျပည္၌ အဘိဓမၼာ တရားေတာ္ကို ေဟာၾကားၿပီးေျမာက္ ေအာင္ျမင္ေတာ္မူေသာ အဘိဓမၼာအခါေတာ္ေန႔၊ နတ္ျဗဟၼာအေပါင္းျခံရံလ်က္ တာ၀တႎသာမွ သကၤႆနဂိုလ္ျပည္သို႔ ဆင္းသက္ေတာ္မူေသာေန႔၊ ထုိသို႔ဘုရားရွင္ ဆင္းသက္ေတာ္မူသည္ကုိ ရည္စူးပူေဇာ္ေသာအားျဖင့္ ဆီးမီးစသည့္ ထြန္းညွိပူေဇာ္ေသာေန႔၊ ျဗဟၼာ၊ နတ္၊ လူ သံုးဘံုသူတုိ႔ ဘုရားရွင္အား အတူတကြၾကည္ျဖဴပူေဇာ္ေသာေန႔၊ နတ္လူအမ်ား ဘုရားဆုပန္ ေသာေန႔စေသာ ဂုဏ္ထူး၀ိေသသအဖံုဖံုႏွင့္ ျပည့္စံုေသာ ေန႔ထူးေန႔ ျမတ္ပင္ျဖစ္ပါသည္။


ဤကဲ့သို႔ေန႔ထူး၊ ေန႔ျမတ္မွာ တရားခ်စ္ခင္ သူေတာ္စင္အေပါင္းတုိ႔အား တရားေတာ္မ်ားနာယူ ၾကည္ညိဳႏိုင္ၾကပါရန္ တုိက္တြန္းႏိႈးေဆာ္အပ္ပါသည္။



ဘေလာ့မွာ ဖြင့္၍ နားၾကားမရပါက တုိက္ရိုက္ေဒါင္းလုပ္ခ်၍ နာၾကားၾကပါ။


ပ႒ာန္းေဒသနာေတာ္၊

၀ါကၽြတ္ေလတုိင္း မ်က္ရည္၀ိုင္း၊

မိဘေမတၱာ သားလိမၼာ၊


သာသနာေတာ္ႏွစ္(၂၅၅၂) ခုႏွစ္၊ ေကာဇာသကၠရာဇ္(၁၃၇၀)ခုႏွစ္၊ သတင္းကၽြတ္လျပည့္ေန႔၊
၁၄.၁၀.၂၀၀၈ (အဂၤါ) ေန႔တြင္က်ေရာက္ေသာ “အဘိဓမၼာအခါေတာ္ေန႔” အတြက္ ဓမၼဒါနျပဳ ေရးသားလိုက္ရပါသည္။


ကိုးကားခ်က္။ ။ဓမၼပိယဆရာေတာ္အရွင္သံ၀ရာလကၤာရ (“သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေန႔ သို႔မဟုတ္” စာေစာင္မွ)၊

3 comments:

Dr. Nyan said...

ဗဟုသုတမွ်ေ၀ေပးတာေက်းဇူးတင္ပါတယ္..ကုိေအာင္ဦးခင္ဗ်ား။
တရားအလွဴအတြက္လည္းသာဓုေခၚသြားပါတယ္။

HAPPYCLOUD said...

ဒီလို ေန႔ရက္မွာ ဒီလို ဓမၼကုသိုလ္ျပဳတဲ့ အတြက္.. အတိုင္းမသိ ၀မ္းေျမာက္မိပါတယ္...

Dream said...

သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေန႔ရဲ့အဘိဓမၼာ အခါေတာ္ေန႔ေလးကို
ခုလိုမ်ိဳးျပည့္ျပည့္စံုစံု ေဖာ္ျပေပးတဲ့အတြက္ ၀မ္းေျမာက္ပီတိျဖစ္ပါတယ္
သာဓုလည္းေခၚဆိုပါတယ္။ တန္ဖိုးရွိတဲ့ပို႔စ္ေလးအားလံုးကိုမွတ္သားသြားပါတယ္။

ေနာက္ကိုလည္းခုလုိမ်ိဳး တရားဓမၼ ဒါနကိုပိုျပီး ျပဳ ုလုပ္ႏုိင္ပါေစလို႔ ဆုေတာင္းပါတယ္။
:) :) :)