ကံႏွင့္ ကံ၏အက်ဳိး ေ၀ဖန္ခ်က္
ဒုလႅဘ တရား ငါးပါး
သံသရာနယ္ခ်ဲ႕ ပပဥၥ တရားသံုးပါး
ငါ့ဥစၥာဟု၊ စြဲမႈျဖစ္အင္၊
ေလာဘနဲ႔လည္း၊ တပ္စြဲသူခင္၊
ေလာဘကင္းမွ၊ လြတ္ရပါယ္ခြင္၊
လူ႔ဘ၀ ရၾကေတာ္မည္ထင္။
မာန...
ငါသာအျမတ္၊ ငါတတ္သည္သာ၊
ဒါကလည္းပဲ၊ မာနစြဲပါ၊မာနစြဲျပဳတ္၊
အဟုတ္ခ်မ္းသာ၊ ပါယ္ေလး၀ လြတ္ရသံသရာ။
ဒိ႒ိ...
ငါ့သား ငါ့မယား၊ စီးပြားဥစၥာ၊
အတၱဒိ႒ိ၊ စြဲၿငိလို႔သာ၊
သကၠာယလည္း၊ သူပဲမည္တာ၊
အနတၱ၊ ရႈၾကဖန္ခါခါ၊
အတၱကင္း၊ လြတ္ရွင္းပါယ္ေလးရြာ၊
ေနာက္ဘ၀ ေရာက္ရထက္ဘံုသာ။
ဤသို႔ေကာင္းမႈ အေၾကာင္းျပဳ၊ ေပါင္းစုအမွ်ေ၀၊၀မ္းေျမာက္စြာျပဳ၊
ျမတ္ေကာင္းမႈသာဓု၊ သာဓု၊ သာဓုေခၚႏိုင္ေစ။
နတ္ရြာသုဂတိ၊ နိဗၺာန္ထိ ရရွိၾကပါေစ။
နိ၀ါေတာစ မဂၤလာ
ေက်းဇူးေတာ္ရွင္ သီတဂူဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး
သာသနာကြယ္ေၾကာင္းတရားၾကီးမ်ား
၁။ တရားမနာျခင္း၊
ျမတ္စြာဘုရားရွင္၏တရားေဒသနာေတာ္မ်ားကိုနာယူျခင္းမရွိျခင္းသည္ သာသနာကြယ္ေစျခင္းအေၾကာင္း အစပ႒မပင္ ျဖစ္ပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ တရားမနာယူသည့္အတြက္ .....
က) မၾကားဘူးေသာအေၾကာင္းအရာမ်ားကိုၾကားရျခင္းမွ ကင္းေ၀းသြားပါသည္။
ခ) ၾကားဘူးေသာအေၾကာင္းအရာမ်ားကို ထပ္၍ရွင္းလင္းစြာ နားလည္ႏိုင္ရန္ လည္းမျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ပါ။
ဂ) ယံုးမွားသံသယျဖစ္ေနေသာ အခ်က္မ်ား၌ ယံုးမွားကင္းရျခင္းမရွိသည့္ျပင္ ပို၍ပင္တိုးလာႏိုင္ပါသည္။
ဃ) အယူမွန္သမၼာဒိ႒ိကိုမည္သို႔မွမရႏိုင္ေတာ့ပါ။
င) သဒၶါပညာမရွိေတာ့၍ စိတ္ၾကည္လင္ႏိုင္ျခင္းမရရွိေတာ့ပါ။
ကာေလနဓမၼသာ၀နမဂၤလာ ဟုဆိုသည့္ အခါအားေလ်ာ္စြာ တရားနာျခင္း မရွိေသာသူမ်ားသည္ သာသနာေတာ္ကိုဖ်က္ဆီးေနျခင္းမဟုတ္ေသာ္လည္း ပ်က္စီးေစႏိုင္ပါသည္။ အေၾကာင္းမွာ အယူမမွန္ေသာ သံသယမ်ားစြာထံုလြမ္း ေနေသာသူမ်ားက သယ္ေဆာင္လာမည့္သာသနာအတြက္ မေတြး၀ံ့စရာပင္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေန႔စဥ္တရားနာျခင္းအမူအားျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္ သာသနာေတာ္အား ေစာင့္ေရွာက္ သူမ်ားျဖစ္ႏိုင္ၾက ပါေစ။
၂။ စာေပမသင္ျခင္း၊
ျမတ္စြာဘုရားရွင္၏ပိဋကတ္စာေပမ်ားကိုသင္ၾကားမူမရွိျခင္းသည္လည္း သာသနာေတာ္ကိုပ်က္စီးေစ ႏိုင္ပါ သည္။ တရားစာေပမ်ားကိုသင္ယူ က်က္မွတ္ထားျခင္းမရွိပါကအမွား အမွန္ခဲြျခားသိျမင္ႏိုင္မည္မဟုတ္ေပ၊၊ ေနာက္ဆံုးေတာ့ အသိမွားေတာ့၊ အမွတ္မွားတယ္၊အမွတ္မွားေတာ့ အယူမွားၿပီး တျခားဘာသာ၀င္ျဖစ္ သြားတက္ပါသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ တရာစာေပမ်ား ေလ့လာသင္ယူၿပီး သာသနာေတာ္ကို ေစာင့္ေရွာက္ ႏိုင္ၾကပါ ေစ။
၃။ ႏွုတ္တြင္မေဆာင္ထားျခင္း၊
သင္အံက်က္မွတ္ထားေသာ စာေပမ်ားကို ႏွုတ္တတ္အာဂံုေဆာင္ထားျခင္း မရွိပါကလည္း အလြဲလြဲအမွားမွားျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္လည္းသာသနာေတာ္ပ်က္စီးေစ ႏိုင္ပါသည္။ အာဂံုေဆာင္မွ အာဂလူျဖစ္ ရိုးထံုးစံရွိပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဗုဒၶတရားေတာ္မ်ားကုိ က်က္မွတ္ၿပီး ႏႈတ္တြင္ေဆာင္၍သာသနာေတာ္ကို ေစာင့္ ေရွာက္ႏိုင္ၾကပါေစ။
၄။ သိေအာင္မမွတ္ျခင္း၊
သင္အံက်က္မွတ္ထားသည္မ်ားကိုမွတ္မွတ္သားသားမထားရွိသျဖင့္ေႏွာင္းလူတို႔ေလ့လာျခင္းငွာမစြမ္းသာျခင္းသည္လည္းသာသနာေတာ္ကြယ္ေစေၾကာင္း
တစ္ခုပင္ျဖစ္သည္။ မိမိသိၿပီးသားတရားေတာ္မ်ားကို မိမိ သိရံုသာ မဟုတ္ဘဲ ေႏွာင္းလူငယ္တုိ႕ေလ့လာ ဆည္းပူးႏိုင္ေအာင္မွတ္သား၊ ျဖန္႔ေ၀ သင့္ေပသည္။ သို႔မွသာသနာေတာ္ သည္ႏွစ္ေပါင္းရွည္ၾကာစြာ တည္တ့ံ ႏိုင္ေပလိမ့္မည္။
၅။ ပဋိပတ္ကင္းကြာျခင္း၊
ေဆာင္ထားအပ္ေသာတရားသေဘာတို႔၏ အနက္အဓိပၸါယ္ကို ရိုေသစြာ ဥာဏ္ျဖင့္မစူးစမ္းမဆင္ျခင္ကုန္။ အနက္သေဘာကိုသိ၍၊ တရားသေဘာကိုသိ၍ (ေလာကုတၱရာ) တရား အားေလ်ာ္ေသာ အက်င့္ကုိ ရိုေသစြာမက်င့္ကုန္။ ထိုသို႔ေသာ မျပဳသင့္မျပဳက်င့္အပ္သည္မ်ားကို က်င့္ေနျခင္းျဖင့္သာသနာကြယ္ ေစႏိုင္ပါသည္ဟု ျမတ္စြာဘုရားရွင္သည္ အဂုတၱိဳရ္ပါဠိေတာ္၊ သဒၶမၼ၀ဂ္္၌ အ ထင္အရွားမိန္႔မွာေတာ္မူခဲ့ပါသည္။
ေအာင္ျမင္ေၾကာင္းတရား(၄) ပါး
၂။ ႏႈတ္ၾကမ္းတဲ့ သူကို ယဥ္ေက်းစြာေျပာ၊
၃။ ႏွေျမာတဲ့ သူကို နာနာေပး၊
၄။ လိမ္တက္တဲ့ သူကို မွန္မွန္ကန္ကန္ဆက္ဆံ၊
ေက်းဇူးေတာ္ရွင္ သီတဂူဆရာေတာ္ဘုရားၾကီး
( “ဥတၱရာ၀တၳဳ” တရားေတာ္မွ… )
ဓမၼသာ၀န (တရားနာရေသာ) အက်ိဳး(၅)ပါး
၂။ ၾကားဘူးေသာအေၾကာင္းအရာမ်ားကို ထပ္၍ရွင္းလင္းစြာ နားလည္ရျခင္၊
၃။ ယံုးမွားသံသယျဖစ္ေနေသာ အခ်က္မ်ား၌ ယံုးမွားကင္းရျခင္း၊
၄။ အယူမွန္သမၼာဒိ႒ိကိုရျခင္း၊
၅။ သဒၶါပညာတိုးပြား၍ စိတ္ၾကည္လင္ျခင္း။
ေတာင့္တ၍မရေသာ တရား(၅)ပါး…
၂။ နာတက္တက္တဲ့ သေဘာတရားကို မနာပါနဲ႔လို႔ ေတာင့္တ၍မရပါဘူး။
၃။ ေသတက္တက္တဲ့ သေဘာတရားကို မေသပါနဲ႔လို႔ ေတာင့္တ၍မရပါဘူး။
၄။ ပ်က္စီီးတက္တက္တဲ့သေဘာတရားကို မပ်က္စီးပါနဲ႔လို႔ ေတာင့္တ၍မရပါဘူး။
၅။ ကုန္ဆံုးတက္တက္တဲ့သေဘာတရားကို မကုန္ဆံုးပါနဲ႔လို႔္ ေတာင့္တ၍မရပါဘူး။
အရွင္ေကာ၀ိဒ ( " စိတ္ဆုိတဲ့ စိတ္ " တရားေတာ္မွ… )
ကိုယ္က်ိဳးမနည္းဘူးလား .....
ေက်းဇူးေတာ္ရွင္ေအာင္ဆန္းဆရာေတာ္ဘုရားၾကီး
ဗုဒၶအလိုက်ဒါနျပဳနည္း....
၂။အလွဴခံပုဂၢိဳလ္္အားရိုရိုေသေသလွဴျခင္း၊
၃။အလွဴခံပုဂၢိဳလ္၏လိုအပ္မႈကိုလွဴျခင္း၊
၄။လွဴၿပီး၀တၳဳကို မႏွေမွ်ာျခင္း၊
၅။မိမိအလွဴေၾကာင့္အျခားသူတို႕အားမထိခိုက္ျခင္း။
“သဒၶါၾကည္ညိဳ၊ ရိုေသလွစြာ၊ အခါကိုသိ၊ မစြန္းၿငိပဲ၊ မထိမပ ဤငါး၀၊မွတ္သား သပၸဴရိသ ျမတ္ဒါန”
ဆရာေတာ္ အရွင္ဇ၀န
ကာလဒါန ( ၅ ) ပါး
၂။ ဂမိက ဒါန ... ခရီးသြားျဖစ္ေသာ ရဟန္းကိုလွဴျခင္း၊
၃။ ဂိလာန ဒါန ... နာဖ်ားေသာ ရဟန္းကိုလွဴျခင္း၊
၄။ ဒုဗၻိကၡဒါန ... ငတ္မြတ္ရွားပါးေသာ ကာလ၌ လွဴဒါန္းျခင္း၊
၅။ န၀သႆ န၀ဖလ ဒါန ... ေကာက္ဦး ၊ သစ္သီးဦးတို႕ကို လွဴဒါန္းျခင္း။
ဆရာႀကီးဦးသုခမွတ္စုမွ.... ။
ဒါန (၈) မ်ိဳး
(က) ကာလ= ေျပာသင့္ေသာအခါမွ ေျပာရ၏၊ အခ်ိန္မတန္လွ်င္ မေျပာဆိုရာ။
(ခ) သစၥာ= အမွန္ကိုသာ ေျပာဆိုရာ၏။
(ဂ) သဏု= ႏူးညံ့ခ်ိဳသာစြာ ေျပာဆိုရာ၏၊ ခက္ထန္ရင့္သီးစြာ မေျပာဆိုရာ။
(ဃ) အတၱသံဟိတ= အက်ိဳးစီးပြားျဖစ္မည့္စကားကိုသာ ေျပာဆိုရာ၏။
(င) ေမတၱာစိတၱ= ေမတၱာေရွ႕ထား ေျပာဆိုရာ၏၊ ေဒါသေမာင္းတင္း၍ မေျပာဆိုရာ။
သရဏဂံုပ်က္သည္ဆိုရာ၀ယ္
အဂၤုတၱိဳရ္အ႒ကထာတြင္အပါယ္မလားေလာက္ေအာင္ ကုသိုလ္ အားႀကီးမားလွသျဖင့္ ေသာတာပန္ ႏွင့္တူ သည္ဟူ၍ပင္ ဖြင့္ဆိုထားေသာကုသိုလ္ ၆ မ်ိဳးရွိပါသည္။ ၄င္းတို႔မွာ_
သရဏဂံု ေလးမ်ိဳး
၄)ပါဏိပါတ သရဏဂံု= ယေန႔မွအစျပဳ၍ မိမိကိုယ္အား ရတနာသံုးပါးတို႕၌ရိုေသျမတ္ႏိုးစြာ အသက္စြန္႔၍ ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္လဲေလ်ာင္ျခင္း။
သရဏဂံုေဆာက္တည္ျခင္းအေၾကာင္း(၄)ပါး
၃)ေက်းဇူးရွင္အမွတ္ျဖင့္ရွိခိုးကိုးကြယ္ျခင္း၊(သရဏဂံုမေျမာက္)။
၄) ျမတ္ေသာအလွဴကို ခံေတာ္မူထိုက္ေသာအားျဖင့္ ရွိခိုးကိုးကြယ္ျခင္း၊( သရဏဂံုေျမာက္၏)။
(ဆရာၾကီးဦးသုခမွတ္စုစာအုပ္မွ...)
A good man should not remain naked as a mad man does .
သူေတာ္ေကာင္းသည္ မသူေတာ္ႏွင့္ၿပိဳင္၍ ေဒါသမျဖစ္ေကာင္း။
A gentleman should not show anger as a mad man does .
က်င္ၾကီးသည္ ေႏြးသည္ျဖစ္ေစ ၊ ေအးသည္ျဖစ္ေစ ရြံရွာဖြယ္သာတည္း။
Stool is loath some whether it is hot or cool .
(ပထမေရႊက်င္ဆရာေတာ္ၾကီး၏ ၾသ၀ါဒ)
ငါေတြ႕လို ျမင္လိုေသာ အရာ
သင္တို႔၏ကိုယ္စိတ္ႏွစ္ပါး၀ယ္ ထာ၀ရေအးၿငိမ္းလ်က္တည္ၾက႔ပါေစ။
၂) ရတနာသံုးပါးအား ........
အားကိုသေလာက္ အားကိုးရာလည္းေရာက္ၾကပါေစ။
၃) ကုသိုလ္ကမၼပထတရားမ်ား .......
ၾကိဳးစားသေလာက္အက်ိဳးမ်ားၾကပါေစ။
၄) မိမိတို႕ေစတနာအလိုက္ထိုက္သင့္ေသာ အက်ိဳးထူးတရားမ်ား မ်က္ေမွာက္ေခတ္၌ပင္ ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္းခံစားႏိုင္ ၾကပါေစ ။
(က) ဤသို႔ ကုသိုလ္ကမၼပထတရားမ်ား ၾကိဳးစားၿမဲၾကိဳစားေနၾကသလို ေလာကီ ေလာကုတၱရာႏွစ္ျဖာေသာ အက်ိဳးတရားလည္း တိုးပြားၿမဲတိုးပြားၾကပါေစ။
(ခ) ဤသို႔ေလာကီ ေလာကုတၱရာတရားမ်ား တိုးပြားၿမဲတိုးပြားေနၾကသလို ကုသိုလ္ကမၼပထတရားမ်ားကိုလည္း ၾကိဳးစားၿမဲၾကိဳးစားႏိုင္ၾကပါေစ။
(ဂ) ငါျဖည့္က်င့္ခဲ့ေသာ ပါရမီကုသိုုလ္ကံ၏ တန္ခိုးေတေဇာ္ေမတၱာေတာ္အာႏုေဘာ္ေၾကာင့္
အားလံုးခ်မ္းသာျခင္းအေပါင္းႏွင့္ျပည့္စံုၾကၿပီး ဆင္းရဲျခင္းအေပါင္းမွလြန္ေျမာက္ႏိုင္ၾကပါေစ။
(မဟာေဗာဓိၿမိဳင္ဆရာေတာ္ၾကီး၏ ဓမၼနီတိကထာမွ... )
ပညာရွိတုိ႔ စြန္႔ပယ္အပ္သူ (၁၁) ဦး
၂ ။ ေလာဘံ - အလုိၾကီးသူ ။
၃ ။ မဒံ - မာန္ယစ္လြန္းသူ ။
၄ ။ မာနံ - ေထာင္လြႊားသူ ။
၅ ။ တိႏၷံ - ပ်င္းရိသူ ။
၆ ။ ဣႆံ - ၿငဴစူေစာင္းေၿမာင္းသူ ။
၇ ။ ပမာဒံ - ကုသုိလ္ေကာင္းမႈ၌ ေမ႔ေလ်ာ႔သူ ။
၈ ။ ေသာဏၰံ - ေသအရက္ေသာက္ၾကဴးသူ ။
၉ ။ နိဒၵါလုကံ - အအိပ္ၾကဴးသူ ။
၁၀။ မကၡံ - ေက်းဇူးေခ်တက္သူ (ကန္းသူ) ။
၁၁။ မေစၧရဥၥ - ၀န္တုိသူ ။
ျမတ္ဗုဒၶ၏သာသနာကား ပင္လယ္ၾကီးႏွင့္တူ၏
သမုဒၵရာေရလႈိင္းေတြ ပုတ္ခတ္လိုက္တိုင္း ရတနာေတြဟာ သမုဒၵရာ၏ အနက္႐ႈိင္းဆံုးေနရာသို႕ ေရာက္ရသလို စိတ္ဓာတ္ရင့္က်က္ေသာ သူေတာ္ေကာင္း တုိ႔သည္လည္း ေလာကဓံတို႔ႏွင့္ၾကံဳရေလေလ သာသနာ၏
အနက္႐ႈိင္းဆံုးမဂ္ဥာဏ္ ဖိုလ္ဥာဏ္သို႔တုိင္ေအာင္ၾကိဳးကုတ္အားထုတ္ၾကေလ၏။
ေက်းဇူးေတာ္ရွင္ သီတဂူဆရာေတာ္ဘုရားၾကီး
ဆင္းရဲဒုကၡ မက်ေရာက္ႏူိင္ၿခင္းတရား
၂ ။ မာနကုိ စြန္႔ပယ္ၿခင္း ။
၃ ။ သံေယာဇဥ္ အားလုံးကုိ ေက်ာ္လြန္ၿခင္း ။
၄ ။ နာမ္ရုပ္၌ တြယ္တာကပ္ၿငိမွဳ မရွိၿခင္း ။
၅ ။ ေၾကာင္႔ၾကမွဳ မရွိၿခင္း ။
ဗုဒၶ၏ အဆုံးအမႏွင္႔အညီ ေနထုိင္ၿခင္း
၁ ။ မည္သူ႔အေပၚတြင္ မဆုိ အရင္းအဖ်ား မခြဲၿခားဘဲ စိတ္ေကာင္း ႏွလုံးေကာင္း ထားပါ။
၂ ။ ေကာင္းေသာ ဣဌာရုံႏွင္႔ ေတြ႔ေသာအခါ လြန္စြာ၀မ္းသာအားရ ေသာမနႆ ေလာဘ
မၿဖစ္ပါႏွင္႔။
၃ ။ မေကာင္းေသာ အနိဌာရုံႏွင္႔ ေတြ႔ေသာအခါ၌လည္း ၀မ္းနည္းပက္လက္ မႏွစ္သက္ေသာ
ေဒါမနႆ ေဒါသ မၿဖစ္ပါႏွင္႔။
၄ ။ မိမိပိုင္ မဟုတ္ေသာ ပစၥည္းဥစၥာမ်ားကုိ မတရား ပုိင္ဆုိင္လုိ႔သည္႔ မတရားရယူလုိသည္႔
ေလာဘ မထြက္ပါႏွင္႔။ ေရာင္႔ရဲပါ၊ တင္းတိမ္ပါ၊ ဆင္းရဲသည္ကုိ ဂုဏ္ယူပါ။ မတရား
ခ်မ္းသာတာကုိ ဂုဏ္မယူပါႏွင္႔။
၅ ။ သတၱ၀ါတုိ႔ကုိ မညွဥ္းဆဲပါႏွင္႔၊ မႏွိပ္စက္ပါႏွင္႔၊ကာယ အားၿဖင္႔၊ ႏွဳတ္အားၿဖင္႔၊စိတ္အားၿဖင္႔
မညွဥ္းဆဲပါႏွင္႔။
၆ ။ သတၱ၀ါအားလုံး မိမိႏွင္႔ ထိေတြ႔သိရွိသူ၊ မိမိႏွင္႔ ထိေတြ႔သိရွိၿခင္း မရွိသူ၊ မိမိအား ခ်စ္ခင္လုိလား
သူ၊ မိမိအား မုန္းတီးစက္ဆုပ္သူ၊ မိမိအားခ်စ္လည္းမခ်စ္၊ မုန္းလည္းမမုန္း အလယ္အလတ္
သေဘာရွိသူ အားလုံးအေပၚ သန္႔ရွင္းၾကည္လင္ေသာ မိမိႏွင္႕ထပ္တူၿဖစ္ေသာ ေမတၱာထားရွိပါ။
၇ ။ လိမ္ညာ မုသားစကားေၿပာၿခင္းမွ ေရွာင္ၾကည္ပါ။
၈ ။ မည္႔သည္႔စိတ္ၿဖင္႔ ၿဖစ္ေစ၊ ေကာင္းေစလုိ၍ပဲ ၿဖစ္ၿဖစ္၊ ဆုိးေစလုိ႔၍ပဲၿဖစ္ၿဖစ္၊ ဖရုသ၀ါစာတည္း
ဟူေသာ ဆဲဆုိၿခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။
၉ ။ ခ်စ္သူႏွစ္ေယာက္ကြဲသြားေအာင္ ကုန္းတုိက္ေသာ၊ ရန္တုိက္ေပးေသာ ပိသုဏ၀ါစာ စကားကုိ
ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။
၁၀။ ကေလးသူငယ္မ်ားႏွင္႔ လူဖ်င္းလူေပါ႔တုိ႔ နားေထာင္၍ ေကာင္းရုံသာ ၿဖစ္ေသာ
( အနက္အဓိပၸာယ္မရွိ ၊ အက်ဳိးမရွိေသာ) အပ်က္အေခ်ာ္ ေပ်ာ္ရုံသာၿဖစ္ေသာ သမၨပၸလာပ
စကားကုိ ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။ ဟုိစပ္စပ္ ဒီစပ္စပ္ ပါ၀င္ကာ အာလာပ သလႅာပ ဗရုတ္သုတ္ခ
မဟုတ္က ဟုတ္ကစကားမ်ား မေၿပာပါႏွင္႔။
၁၁။ ဆုိေရးရွိက ဆုိသည္႔စကားကုိ နားခံသာေအာင္၊ သေဘာေပါက္လြယ္ေအာင္ သာယာေပ်ာင္း
ညင္းစြာ ေၿပာဆုိပါ၊ လူပုံအလယ္တြင္ အရွက္ကြဲေစၿခင္း၊ ေဒါသတၾကီး ၿပဳမူ ေၿပာဆုိၿခင္းတုိ႔မွ
ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။
၁၂ ။ ငါးပါးသီလကုိ ၿမဲၿမံစြာ က်င္႔ၾကံအားထုတ္ပါ။
၁၃ ။ သရဏဂုံသုံးပါးကုိ တည္ၿပီးလွ်င္ ဗုဒၶါႏုႆတိ ဘာ၀နာ၊ ေမတၱာဘာ၀နာကုိပြားပါ။
၀ိပႆနာလမ္းသို႔ တက္လွမ္း ႏူိင္ပါေစ။
၁၄ ။ သူေတာ္ေကာင္းတုိ႕ကုိ ဆည္းကပ္ပါ။
၁၅ ။ သူေတာ္ေကာင္း တရားတုိ႔ကုိ ၾကားနာမွဳမ်ားပါ။
၁၆ ။ အစဥ္ ၾကည္လင္ေသာ ေကာင္းေသာ စိတ္ကုိၿမွဳပ္ႏွံထားပါ။
၁၇ ။ ေလာကုတၱရာတရားေတာ္တြင္ စိတ္ကုိ ၿမွဳပ္ႏွံထားပါ။
၁၈ ။ * ခႏီ ၱစ သည္းခံၿခင္းတရားကုိ မေမ႔မေလ်ာ႔ေလႏွင္႔။
* ရန္ကုိရန္ခ်င္း မတုံႏွင္းႏွင္႔ ။
* ေမတၱာၿဖင္႔သာ ရန္ကုိ ေအာင္ႏူိင္ရာ၏ ။
၁၉ ။ ကာယ၊ ၀စီ၊ မေနာအားၿဖင္႔ ၿပဳမွဳလွဳပ္ရွား ေၿပာဆုိမွဳ၊ ၾကံစည္ေတြးေတာမွဳ မွန္သမွ်သည္
သင္႔မသင္႔ ေလ်ာ္မေလ်ာ္၊ အခ်ိန္အခါ ဟုတ္ မဟုတ္၊ ေၿပာလွ်င္ဘာၿဖစ္မလဲ၊ မေၿပာလွ်င္
ဘာၿဖစ္မလဲ၊ ဆင္ၿခင္ၿပီးမွ ေၿပာသင္႔၏၊ လုပ္သင္႔၏ ၊ စဥ္းစားသင္႔၏။ အက်ဳိးအၿပစ္ ေ၀ဖန္
ၿပီးမွ လုပ္သင္႔၏ ။ စိတ္ေနာက္ကုိပါ၊ အခၽြန္းမရွိ၊ ပညာမရွိ မၿပဳမူသင္႔။
၂၀ ။ ဇေကာဓေမၼာ ဟူသည္႔အတုိင္း မိမိစိတ္ကုိ ေစာင္႔ထိန္းမွသာ တရားလည္းရ၊ လူေကာင္း
သူေကာင္းလည္းၿဖစ္၊ ယခုဘ၀တြင္ေရာ၊ သံသရာတြင္ပါ ခ်မ္းသာသုခ ရႏူိင္သည္။
နိဗၺာန္ ေရာက္ေၾကာင္း၊ မဂ္တရား၊ ဖုိလ္တရားကုိ က်င္႔ၾကံ အားထုတ္ႏူိင္ပါေစ။
၂၁ ။ စိတ္ကုိ ေမတၱာၿဖင္႔ ထုံမြမ္းပါေလ။
၂၂ ။ မိမိစိတ္ကုိ အစဥ္ သတိၿဖင္႔ ကပ္ထားပါေလ မလြတ္လုိက္ပါႏွင္႔။ စိတ္ဟူသည္ ၿဖန္႔က်က္တက္
ေသာ သေဘာရွိ၏။
ပညာရွိတုိ႔၏ အက်င္႔ (၃)ပါး
၁ ။ သုစိႏၱ တစိႏိၱ
ေကာင္းေသာအၾကံအစည္ကုိ ၾကံစည္ၿခင္း ။
၂ ။ သုဘာသိတဘာသီ
ေကာင္းေသာစကားကုိသာ ေၿပာၿခင္း ။
၃ ။ သုကတ ကမၼကာရီ
အၿပစ္မရွိ ေကာင္းေသာအလုပ္ကုိသာ ၿပဳလုုပ္ေလ႔ရွိၿခင္း ။
မင္းကြန္းေဇတ၀န္ဆရာေတာ္ၾကီး၏ ဆုံးမစကား
အေဟာင္းကုိ မၿပန္လင္႔
အသစ္ကုိ မၾကံလင္႔
ၿဖစ္ေအာင္ မၿပဳလင္႔
ပ်က္ေအာင္ မၿပဳလင္႔
ၿဖစ္တုိင္း ပ်က္တုိင္းၿမင္ေအာင္ရွူ
ၿဖစ္ေအာင္ၿပဳက ေလာဘ
ပ်က္ေအာင္ၿပဳက ေဒါသ
ၿဖစ္တုိင္း ပ်က္တုိင္း မသိက ေမာဟ ဟုဆုံးမခဲ႔၏ ။
ဆီမီးကုိရွာ
အခါခပ္သိမ္း ကိေလသာမီး ေတာက္ေလာင္ေနသူမ်ား
ၿဖစ္လ်က္ အဘယ္ေၾကာင္႔ ေပ်ာ္ၿမဴးရယ္ရြႊင္ၿခင္း ၿဖစ္ဘိ
သနည္း ။ အဘယ္႔ေၾကာင္႔ ႏွစ္လုိ၀မ္းသာၿခင္း ၿဖစ္ဘိ
သနည္း ။
အ၀ိဇၨာအမုိက္ေမွာင္ၾကီးၿဖင္႔ ပိတ္ဆီးေနသူမ်ား ၿဖစ္ပါလ်က္
အဘယ္ေၾကာင္႔ ပညာတည္းဟူေသာ ဆီမီးကုိ မရွာဘဲ
ေနၾကကုန္သနည္း ။
(ရွင္ေတာ္ဗုဒၶ)
စကားမ်ားမ်ားေၿပာၿခင္း၏ အၿပစ္ ငါးပါး
၂ ။ ပိသုဏ၀ါစာ ကုန္းတုိက္ ၊ ေခ်ာပစ္စကား ေၿပာဆုိမိၿခင္း ။
၃ ။ အက်ဳိးမဲ႔ေသာ သမၺပၸလာပ စကားေၿပာဆုိမိၿခင္း ။
၄ ။ ၾကမ္းတမ္းယုတ္မာေသာ ဖရုသ၀ါစာ စကားကုိေၿပာမိၿခင္း ။
၅ ။ ေသဆုံးပါက အပါယ္သုိ႔ လားရၿခင္း ။
ခႏၶာငါးပါးေပၚရာ ဒြါရေၿခာက္ခု
၁ ။ စကၡဳဒါြရ - မ်က္စိအၾကည္ ၊
၂ ။ ေသာတဒါြရ - နားအၾကည္ ၊
၃ ။ ဃာနဒြါရ - ႏွားေခါင္းအၾကည္ ၊
၄ ။ ဇိ၀ွါဒါြရ - လွ်ာအၾကည္ ၊
၅ ။ ကာယဒြါရ - ကိုယ္အၾကည္ ၊
၆ ။ မေနာဒြါရ - စိတ္အၾကည္ ၊
ကုသိုလ္ (၁၀) ပါး
၂ ။ သီလ = သီလေဆာက္တည္ၿခင္း ။
၃ ။ ဘာ၀နာ = သမထ ၀ိပႆနာပြား မ်ားၿခင္း ။
၄ ။ အပစာယန = အနႏ ၱငါးၿဖာအား ရုိေသၿခင္း ။
၅ ။ ေ၀ယ်ာ၀စၥ = အနႏ ၱငါးၿဖာ၏ အမွဳ ၾကီးငယ္တုိ႔ကုိ ေဆာင္ရြက္ၿခင္း ။
၆ ။ ပတိၱဒါန = မိိမိၿပဳေသာ ကုသုိလ္ေကာင္းမွဳကုိ တစ္ပါးသူအား အမွ်ေ၀ၿခင္း ။
၇ ။ ပတၱာႏုေမာဒနာ = သူတစ္ပါးၿပဳေသာ ကုသုိလ္ေကာင္းမွဳကုိ ၀မ္းေၿမာက္စြာ သာဓု
ေခၚၿခင္း ။
၈ ။ ဓမၼႆ၀န = တရားေတာ္ကုိ နာၾကားၿခင္း ။
၉ ။ ဓမၼေဒသနာ = တရားေတာ္ကုိ ေဟာၾကားၿခင္း ။
၁၀။ ဒိ႒ိဇုကမၼ = နိဗၺာန္ေရာက္ေၾကာင္း ေၿဖာင္႔မွန္ေသာ အယူူကုိယူၿခင္း ။
၀ိပႆနာ႐ႈမွတ္ပြားမ်ားရာ၌...
ေက်းဇူးေတာ္ရွင္ဓမၼဒူတအရွင္ေဆကိႏၵ
ကိေလသာရန္သူတို႔ကိုတက္ညီလက္ညီျဖင့္ တိုက္ခိုက္ရေသာ(ဗိုလ္-ဣေျႏၵ)ငါးပါး...
၀ီရိယက အလုပ္ ။
သတိက အခ်ဳပ္္ ။
သမာဓိက အအုပ္ ၊၊
ပညာက အဟုတ္။
ေက်းဇူးေတာ္ရွင္တိပိဋကဓရ- ဓမၼဘ႑ာဂါရိက ေယာဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး
၀ိပႆနာ ႐ႈပြားရာ၌...
“ဓမၼဒူတဆရာေတာ္ အရွင္ေဆကိႏၵ”
မိမိ၏စိတ္ကို သမာဓိ(တည္ၾကည္ေအးခ်မ္းမႈ) ျဖစ္ေစရန္...
မၾကည့္ရာ။ - မိမိ၏ ေကာင္းမႈ ျပဳသည္ မျပဳသည္ကိုသာ ၾကည့္ရာ၏။
(ဓမၼပဒ-ပါေ၀ယ်က၀တၴဳ)
ျမတ္ဗုဒၶက ဂါမဏိအား ဤသို႕ ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ႔ေလ၏-
မိမိလည္းလြန္စြာေမ႔ေလ်ာ႔လ်က္သူတစ္ပါးတို႕ကိုလည္း လြန္စြာေမ႕ေလ်ာ႔ေစတတ္ေသာေၾကာင့္ ေသသည္မွေနာက္၌ ပဟာသ အမည္ ရွိေသာငရဲ ၌ျဖစ္ရ၏” ဟု ေဟာေတာ္မူ၏။
(သံယုတ္ပါဠိေတာ္)
အပါယ္ေဖာ္ မိတ္ေဆြတု...
(၂) ညအခါ အခါမဲ႔လည္ပတ္သြားလာရာ၌ အေဖာ္ျပဳသူ။
(၃) ပြဲလမ္းသဘင္၊ ဗြီဒီယို၊ ႐ုပ္ရွင္္ ၾကည့္႐ႈရာ၌ အေဖာ္ျပဳသူ။
(၄) ေလာင္းကစားရာ၌ အေဖာ္ျပဳသူ။
ဤအဂၤါ (၄) ပါးႏွင့္ ျပည့္စံုသူကို အပါယသဟာယ မိတ္ေဆြတု၊ အပါယ္ေဖာ္ မိတ္ေဆြတု ဟု ေခၚသည္။
(သိဂၤါေလာ၀ါဒသုတ္ေတာ္)
ဟူ၍ ငါတေကာ မေကာမိေစရာ။ - သူလည္းဘဲ သူ႕အေတြ႕အႀကံဳခံုမင္ ဂုဏ္တက္ခ်င္ေပလိမ္႔မည္။ - ကိုယ္လည္းဘဲ ကိုယ္႕အေတြ႕အႀကံဳပံုတင္ ဂုဏ္တက္လ်က္ကပင္။ - ဖဲကစားရာ၌ကုလားခ်င္းတူပါလ်က္ႏွင့္ ငါ့ကုလားကဓားပါသည္ ေျပာၾကားေလွ်ာ္စား
စားသည့္ပမာ မျပဳက်င့္မိၾကေစရာ။
(ဓမၼနီတိကထာ) ေက်းဇူးေတာ္ရွင္မဟာေဗာဓိၿမိဳင္ဆရာေတာ္
ျမတ္ဗုဒၶေဟာၾကားေသာ အသက္ရွည္ေၾကာင္းတရား (၅) ပါး...
(၃) ေၾကလြယ္ က်က္လြယ္ေသာ အစားအေသာက္ကိုသာ စားေသာက္ျခင္း။
(၄) ငါးပါးသီလၿမ ဲျခင္း။
(၅) ကလ်ာဏမိတၱ အေဆြခင္ပြန္းေကာင္းရွိျခင္း။
သူယုတ္မာႏွင့္သူေတာ္ေကာင္း
သူေတာ္ေကာင္းမွန္ မေကာင္းကံ ျပဳရန္ခက္ေပသည္။
သူယုတ္မာမွန္ မေကာင္းကံ ျပဳရန္လြယ္ေပသည္။
သူယုတ္မာမွန္ ေကာင္းမႈကံ ျပဳရန္ခက္ေပသည္။
ေက်းဇူးေတာ္ရွင္ သီတဂူဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး
လယ္တီဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး၏မွတ္သားဖြယ္ၾသ၀ါဒ...
ဆရာေတာ္အရွင္အာစာရာလကၤာရ ေဟာၾကားေတာ္မူေသာ သူေတာ္ေကာင္းတို႕ႏွလံုးသားတရာေတာ္ ... မွ ေကာက္နႈတ္၏။
မေသရာလည္း လမ္းခြဲရွိေနတယ္ ဆိုတာလည္း သတိထားပါဦး။
ေက်းဇူးေတာ္ရွင္ အဂၢမဟာပ႑ိတ
မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး
သရဏဂံု၊ အာဇီ၀႒မကသီလ (မိမိဘာသာ) ေဆာက္တည္ျခင္း
ဒုတိယမိၸ ဗုဒၶံ သရဏံ ဂစၦာမိ၊ ဒုတိယမိၸ ဓမၼံသရဏံ ဂစၦာမိ၊ ဒုတိယမိၸ သံဃံသရဏံ ဂစၦာမိ။
တတိယမိၸ၊ ဗုဒၶံ သရဏံ ဂစၦာမိ၊ တတိယမိၸ ဓမၼံသရဏံ ဂစၦာမိ၊ တတိယမိၸ သံဃံသ ရဏံ ဂစၦာမိ။
အနက္။ ။ဗုဒၶံ- ျမတ္စြာဘုရားကို၊ သရဏံ- ကိုးကြယ္လဲေလ်ာင္း ပုန္းေအာင္းမွီခိုရာဟူ၍၊ ဂစၦာမိ- မွီ၀ဲဆည္းကပ္ပါ၏။ ဓမၼံ- တရားေတာ္ျမတ္ကို၊ သရဏံ- ကိုးကြယ္ လဲေလ်ာင္းပုန္း ေအာင္းမွီခိုရာဟူ၍၊ ဂစၦာမိ- မွီ၀ဲဆည္းကပ္ပါ၏။ သံဃံ- အရိယာသံဃာေတာ္ျမတ္ကုိ၊ သရဏံ- ကိုးကြယ္လဲေလ်ာင္း ပုန္းေအာင္းမွီခိုရာဟူ၍၊ ဂစၦာမိ- မွီ၀ဲဆည္းကပ္ပါ၏။
ဒုတိယမိၸ- ႏွစ္ႀကိမ္ေျမာက္လည္း၊ ဗုဒၶံ- ျမတ္စြာဘုရားကို၊ သရဏံ- ကိုးကြယ္လဲေလ်ာင္း ပုန္း ေအာင္းမွီခိုရာဟူ၍၊ ဂစၦာမိ- မွီ၀ဲဆည္းကပ္ပါ၏။ ဒုတိယမိၸ- ႏွစ္ႀကိမ္ေျမာက္လည္း၊ ဓမၼံ- တရားေတာ္ျမတ္ကို၊ သရဏံ- ကိုးကြယ္လဲေလ်ာင္း ပုန္းေအာင္းမွီခိုရာဟူ၍၊ ဂစၦာမိ- မွီ၀ဲဆည္း ကပ္ပါ၏။ ဒုတိယမိၸ- ႏွစ္ႀကိမ္ေျမာက္လည္း၊ သံဃံ- အရိယာသံဃာေတာ္ျမတ္ကုိ၊ သရဏံ- ကိုး ကြယ္လဲေလ်ာင္း ပုန္းေအာင္းမွီခိုရာဟူ၍၊ ဂစၦာမိ- မွီ၀ဲဆည္းကပ္ပါ၏။
တတိယမိၸ- သံုးႀကိမ္ေျမာက္လည္း၊ ဗုဒၶံ- ျမတ္စြာဘုရားကို၊ သရဏံ- ကိုးကြယ္လဲေလ်ာင္း ပုန္းေအာင္းမွီခိုရာဟူ၍၊ ဂစၦာမိ- မွီ၀ဲဆည္းကပ္ပါ၏။ ဓမၼံ- တရားေတာ္ျမတ္ကို၊ သရဏံ- ကိုး ကြယ္လဲေလ်ာင္း ပုန္းေအာင္းမွီခိုရာဟူ၍၊ ဂစၦာမိ- မွီ၀ဲဆည္းကပ္ပါ၏။ သံဃံ- အရိယာသံဃာ ေတာ္ျမတ္ကုိ၊ သရဏံ- ကိုးကြယ္ လဲေလ်ာင္း ပုန္းေအာင္းမွီခိုရာဟူ၍၊ ဂစၦာမိ- မွီ၀ဲဆည္းကပ္ ပါ၏။
(က) ပါဏာတိပါတာ ေ၀ရမဏိသိကၡာပဒံ သမာဒိယာမိ။
( ခ) အဒိႏၷာဒါနာ ေ၀ရမဏိသိကၡာပဒံ သမာဒိယာမိ။
( ဂ) ကာေမသုမိစၦာစာရာ ေ၀ရမဏိသိကၡာပဒံ သမာဒိယာမိ။
(ဃ) မုသာ၀ါဒါ ေ၀ရမဏိသိကၡာပဒံ သမာဒိယာမိ။
( င) ပိသုဏ၀ါစာ ေ၀ရမဏိ သိကၡာပဒံ သမာဒိယာမိ။
( စ) ဖရုသ၀ါစာ ေ၀ရမဏိ သိကၡာပဒံ သမာဒိယာမိ။
(ဆ) သမၹပၸလာပါ ေ၀ရမဏိ သိကၡာပဒံ သမာဒိယာမိ။
( ဇ) မိစၦာဇီ၀ါ ေ၀ရမဏိ သိကၡာပဒံ သမာဒိယာမိ။
အနက္။ ။(က) ပါဏာတိပါတာ- သူတစ္ပါးအသက္ကိုသတ္ျခင္းမွ၊ ေ၀ရမဏိသိကၡာ ပဒံ- ေရွာင္ၾကဥ္ရေၾကာင္း ေကာင္းျမတ္ေသာသိကၡာပုဒ္ကို၊ သမာဒိယာမိ- စိတ္၌ျမဲစြာေဆာက္ တည္ပါ၏။
(ခ) အဒိႏၷာဒါနာ- မေပးအပ္ေသာ သူ႔ဥစၥာကို ခိုးယူျခင္းမွ၊ ေ၀ရမဏိသိကၡာပဒံ- ေရွာင္ ၾကဥ္ရေၾကာင္း ေကာင္းျမတ္ေသာသိကၡာပုဒ္ကို၊ သမာဒိယာမိ- စိတ္၌ျမဲစြာေဆာက္တည္ပါ၏။
(ဂ) ကာေမသုမိစၦာစာရာ- ကာမဂုဏ္တို႔၌ ကဲ႔ရဲ႕ထိုက္စြာ ယုတ္မာေသာအက်င့္မွ၊ ေ၀ရ မဏိသိကၡာပဒံ- ေရွာင္ၾကဥ္ရေၾကာင္း ေကာင္းျမတ္ေသာ သိကၡာပုဒ္ကို၊ သမာဒိယာမိ- စိတ္၌ ျမဲစြာ ေဆာက္တည္ပါ၏။
(ဃ) မုသာ၀ါဒါ- မဟုတ္မမွန္ေသာစကားကို ေျပာဆိုျခင္းမွွ၊ ေ၀ရမဏိသိကၡာပဒံ- ေရွာင္ ၾကဥ္ရေၾကာင္း ေကာင္းျမတ္ေသာသိကၡာပုဒ္ကို၊ သမာဒိယာမိ- စိတ္၌ျမဲစြာ ေဆာက္တည္ပါ၏။
(င) ပိသုဏ၀ါစာ- ကုန္းေခ်ာစကားကို ေျပာဆိုျခင္းမွွ၊ ေ၀ရမဏိသိကၡာပဒံ- ေရွာင္ၾကဥ္ရ ေၾကာင္း ေကာင္းျမတ္ေသာ သိကၡာပုဒ္ကို၊ သမာဒိယာမိ- စိတ္၌ၿမဲစြာ ေဆာက္တည္ပါ၏။
(စ) ဖရုသ၀ါစာ- ၾကမ္းတမ္းေသာစကားကို ေျပာဆိုျခင္းမွ၊ ေ၀ရမဏိသိကၡာပဒံ- ေရွာင္ ၾကဥ္ရေၾကာင္း ေကာင္းျမတ္ေသာသိကၡာပုဒ္ကို၊ သမာဒိယာမိ- စိတ္၌ၿမဲစြာ ေဆာက္တည္ပါ၏။
(ဆ) သမၹပၸလာပါ- အက်ိဳးမရွိသိမ္ဖ်င္းေသာစကားကို ေျပာဆိုျခင္းမွ၊ ေ၀ရမဏိသိကၡာပဒံ- ေရွာင္ၾကဥ္ရေၾကာင္း ေကာင္းျမတ္ေသာ သိကၡာပုဒ္ကို၊ သမာဒိယာမိ- စိတ္၌ၿမဲစြာ ေဆာက္တည္ပါ ၏။
(ဇ) မိစၦာအာဇီ၀ါ- မွားယြင္းေသာအသက္ေမြးျခင္းမ်ားျဖစ္ၾကသည့္-
( ၁) သတၱ၀ါေတြေသေစႏိုင္ေသာ လက္နက္မ်ားကုန္ကူးျခင္း၊
( ၂) သတၱ၀ါေတြေသေစႏိုင္ေသာ အဆိပ္မ်ားကုန္ကူးျခင္း၊
( ၃) သား၊ ငါးမ်ားကုန္ကူးျခင္း၊
( ၄) အရက္ေသစာမ်ားကုန္ကူးျခင္း၊
( ၅) ကြၽန္အျဖစ္၊ ျပည့္တန္ဆာအျဖစ္အသံုးျပဳရန္ လူမ်ားကုန္ကူးျခင္း တို႔မွ၊ ေ၀ရမဏိ သိကၡာပဒံ- ေရွာင္ၾကဥ္ရေၾကာင္း ေကာင္းျမတ္ေသာသိကၡာပုဒ္ကို၊ သမာဒိယာမိ- စိတ္၌ျမဲစြာ ေဆာက္တည္ပါ၏။
မွတ္ခ်က္။ ။
( စာဖက္သူတစ္ေယာက္ ၏ေတာင္းဆုိခ်က္အရ ညစာ စားလို႕ရေသာ ရွစ္ပါးသီလ (အာဇီ၀႒မကသီလ) ကိုေရးသားလိုက္ရပါသည္။ စာဖက္သူ အားလံုး မိမိတည္ေဆာက္ၿပီးေသာသီလမ်ားကို ပိုမိုေလးနက္စြာေစာင့္ထိန္းၿပီး မရွိေသးေသာ သီလမ်ားကိုလည္း ေဆာက္တည္၍ နိဗၺာန္ မဂ္ဖိုလ္သို႔ လွ်င္ျမန္စြာ မ်က္ေမွာက္ျပဳႏုိင္ၾကပါေစ။)
ကိစၥတစ္ခု မျပဳက်င့္မီ...
၀င္လ်က္က ခ်င့္တိုက္ၾကည့္။ ဘုရားကသာ ေထာက္ခံ ေလွခြက္ခ်ည္းက်န္ အလံမလွဲႏွင့္။
(ဓမၼနီတိကထာ)
ေက်းဇူးေတာ္ရွင္မဟာေဗာဓိၿမိဳင္ဆရာေတာ္
အိုသည့္တိုင္ေအာင္ ေကာင္းသည့္တရား (၄) ပါး...
(က) အျပစ္ကင္းေသာခ်မ္းသာကို ရ၏။
( ခ) ကိုယ္႔ကိုယ္ကို အျပစ္တင္သည့္ေဘးမွ လြတ္၏။
( ဂ) သူတစ္ပါးတို႔ အျပစ္တင္သည့္ေဘးမွလည္း လြတ္၏။
(၂) သဒၶါရွိျခင္း။ သဒၶါ ( ဘုရား ၊ တရား ၊ သံဃာ အေပၚ၌ ယံုၾကည္မႈ) ရွိျခင္းေၾကာင့္- (က) ဘ၀၏ အခက္အခဲမွန္သမွ်ကို လြန္ေျမာက္၏။
( ခ) သံသရာ ၀ဲၾသဃမွ လြတ္ေျမာက္၏။
(၃) ပညာရွိျခင္း။ ပညာ (အေသးစိတ္ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း နားလည္မႈ ၊ သိမႈ) ရွိျခင္းေၾကာင့္-
(က) တန္ဘိုးအရွိဆံုးရတနာကို ပိုင္ဆိုင္ထားသူ ျဖစ္၏။
( ခ) လြတ္ေျမာက္ေသာ ခ်မ္းသာကို ခံစားရ၏။
(၄) ပုညရွိျခင္း။ ပုည (ဒါန ၊ သီလ ၊ ဘာ၀နာစေသာ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈ) ရွိျခင္းေၾကာင့္- (က) ရန္သူမ်ိဳးငါးပါး မဖ်က္ဆီးႏိုင္ေသာဥစၥာကို ပိုင္ဆိုင္ထားသူ ျဖစ္၏။
(ေက်းဇူးေတာ္ရွင္ သီတဂူဆရာေတာ္ႀကီး၏ “အိုသည့္တိုင္ေအာင္ ေကာင္းသည့္တရားေတာ္” မွ ေကာက္ႏႈတ္၏။)
ေက်းဇူးေတာ္ရွင္တိပိဋကဓရ- ဓမၼဘ႑ာဂါရိက
(ေယာ) ဆရာေတာ္ဘုရာႀကီး အရွင္သီရိႏၵာဘိ၀ံသ


